Kimya Terimleri Sözlüğü

Beton katkılarından tekstil kimyasallarına kadar Biyopol Kimya’nın faaliyet alanlarında sık kullanılan terimlerin kısa ve anlaşılır açıklamaları. Her terimin yanındaki bağlantı, ilgili ürün grubu sayfasına gider. Sözlük düzenli olarak genişletilmektedir.

Hızlı erişim:

A

Akışkanlaştırıcı (su azaltıcı)

Betonda aynı kıvamı daha az suyla elde etmeyi sağlayan katkı. Su/çimento oranını düşürerek dayanımı ve geçirimsizliği artırır; orta düzey su azaltma sağlar.İlgili ürün grubu: Beton Katkı Malzemeleri

Antiskalant (kireç önleyici)

Kalsiyum karbonat, sülfat ve silika gibi tuzların çökelerek kabuk oluşturmasını önleyen kimyasal. Ters ozmoz, soğutma kulesi, kazan ve jeotermal sistemlerde kullanılır.İlgili ürün grubu: Su Şartlandırma Kimyasalları

Asit inhibitörü

Asitle kabuk ve pas temizliği sırasında asidin ana metali çözmesini engelleyen katkı; hidroklorik ve organik asit çözeltilerine eklenir.İlgili ürün grubu: Korozyon İnhibitörleri

B

Başlatıcı (inisiyatör)

Polimerizasyonu başlatan serbest radikalleri üreten madde; persülfatlar ve peroksitler en yaygın örnekleridir. Doz ve sıcaklık molekül ağırlığını belirler.İlgili ürün grubu: Polimerizasyon Kimyasalları

Biyofilm

Mikroorganizmaların yüzeye tutunarak oluşturduğu yapışkan tabaka. Isı transferini düşürür, korozyonu hızlandırır ve lejyonella için barınak oluşturur.İlgili ürün grubu: Su Şartlandırma Kimyasalları

Biyosit

Su sistemlerinde bakteri, alg ve mantar üremesini kontrol eden kimyasal. Oksitleyici (klor, brom) ve oksitleyici olmayan (izotiyazolinon, QAC vb.) tipleri dönüşümlü kullanılır.İlgili ürün grubu: Su Şartlandırma Kimyasalları

D

Dağlama (pickling)

Metal yüzeydeki pas, tufal ve oksit tabakasını asidik çözeltiyle çözme işlemi. İnhibitör eklenerek ana metal kaybı sınırlandırılır.İlgili ürün grubu: Metal Yüzey İşleme Kimyasalları

Dispersan

Pigment ve dolgu maddelerini sıvı içinde dağıtan, yeniden topaklanmayı önleyen katkı. Renk gücünü artırır, öğütme süresini kısaltır.İlgili ürün grubu: Boya ve Yapı Kimyasalları

E

Egalizatör

Boyamada boyarmaddenin elyafa düzgün ve eşit alınmasını sağlayarak abraj ve renk farkını önleyen yardımcı kimyasal.İlgili ürün grubu: Tekstil ve Deri Kimyasalları

Emülgatör

Birbirine karışmayan iki fazı (ör. monomer ve su) kararlı bir emülsiyon halinde tutan yüzey aktif madde. Anyonik ve noniyonik tipleri partikül boyutunu ve kararlılığı etkiler.İlgili ürün grubu: Polimerizasyon Kimyasalları

Emülsiyon polimerizasyonu

Monomerin suda emülgatör yardımıyla dağıtılıp suda çözünen bir başlatıcıyla polimerleştirildiği yöntem. Boya ve yapıştırıcı bağlayıcıları (dispersiyonlar) bu yöntemle üretilir.İlgili ürün grubu: Polimerizasyon Kimyasalları

F

Fason üretim

Bir ürünün müşterinin reçetesi veya ortak geliştirilen formülasyonla, müşterinin markasıyla üçüncü taraf tesiste üretilmesi. Biyopol Kimya İzmir tesisinde sıvı ve toz kimyasallar için fason üretim yapar.İlgili ürün grubu: Endüstriyel Kimyasallar

Flotte oranı

Boyama veya terbiye banyosunda kumaş ağırlığının banyo hacmine oranı (ör. 1:8). Kimyasal dozajı ve enerji tüketimini doğrudan etkiler.İlgili ürün grubu: Tekstil ve Deri Kimyasalları

Fosfatlama

Metal yüzeyde boya yapışmasını ve korozyon direncini artıran kristal bir dönüşüm kaplaması oluşturma işlemi. Demir fosfat ekonomik ve tek adımlıdır; çinko fosfat daha yüksek korozyon direnci sağlar.İlgili ürün grubu: Metal Yüzey İşleme Kimyasalları

H

Hava sürükleyici katkı

Betonda mikroskobik, düzgün dağılmış hava kabarcıkları oluşturarak donma-çözülme dayanıklılığını artıran katkı.İlgili ürün grubu: Beton Katkı Malzemeleri

I

IBC

Intermediate Bulk Container: 1.000 litre hacimli, paletli, polietilen kaplı metal kafes ambalaj. Sıvı kimyasalların orta hacimli tedarikinde varilin alternatifidir.İlgili ürün grubu: Endüstriyel Kimyasallar

Islatıcı

Yüzey gerilimini düşürerek sıvının yüzeyi veya pigmenti daha iyi ıslatmasını sağlayan yüzey aktif madde.İlgili ürün grubu: Boya ve Yapı Kimyasalları

K

Kalıp ayırıcı

Kalıp yüzeyi ile kalıplanan malzeme arasında ince bir film oluşturarak ürünün kalıptan temiz ve hasarsız ayrılmasını sağlayan kimyasal. Beton, kuvars/kompoze taş, balata, poliüretan, kauçuk ve metal dökümde kullanılır.İlgili ürün grubu: Kalıp Ayırıcılar

Kalıp yağı

Beton kalıplarında kullanılan, çoğunlukla mineral yağ esaslı kalıp ayırıcıların genel adı. Bitkisel esaslı biyobozunur ve su bazlı emülsiyon alternatifleri vardır.İlgili ürün grubu: Kalıp Ayırıcılar

Kıvam verici (HEC)

Formülasyonun viskozitesini ve reolojisini ayarlayan katkı. Hidroksietil selüloz (HEC) su bazlı boyalarda en yaygın selülozik kıvam vericidir.İlgili ürün grubu: Boya ve Yapı Kimyasalları

Koagülant ve flokülant

Koagülant (ör. alüminyum veya demir tuzları) askıdaki küçük parçacıkların yükünü nötrleyerek bir araya gelmesini sağlar; flokülant (polielektrolit) bunları büyük, çökebilen floklara dönüştürür.İlgili ürün grubu: Su Şartlandırma Kimyasalları

Koagülüm

Polimerizasyon sırasında kararlılığın bozulmasıyla oluşan, elekte kalan pıhtı ve topaklar. Reçete ve emülgatör seçimiyle en aza indirilir.İlgili ürün grubu: Polimerizasyon Kimyasalları

Koalesan

Dispersiyon boyalarında polimer partiküllerinin düşük sıcaklıkta birleşerek sürekli film oluşturmasını sağlayan geçici yumuşatıcı.İlgili ürün grubu: Boya ve Yapı Kimyasalları

Konsantrasyon döngüsü

Soğutma kulesinde devre suyundaki çözünmüş madde derişiminin besleme suyuna oranı. Döngü arttıkça su tüketimi azalır, kireç ve korozyon riski artar; kimyasal programla dengelenir.İlgili ürün grubu: Su Şartlandırma Kimyasalları

Korozyon inhibitörü

Metal yüzeyde adsorbe olarak veya koruyucu film oluşturarak korozyon hızını düşüren kimyasal. Suda çözünür, yağda çözünür, buhar fazı (VCI) ve asit inhibitörü tipleri vardır.İlgili ürün grubu: Korozyon İnhibitörleri

Koruyucu koloid

Polimer partiküllerini sararak çökmeyi ve topaklanmayı önleyen, viskoziteyi düzenleyen suda çözünür polimer; polivinil alkol (PVA) en yaygın örnektir.İlgili ürün grubu: Polimerizasyon Kimyasalları

Köpük kesici (defoamer)

Üretim ve uygulama sırasında oluşan köpüğü kıran ve oluşmasını önleyen katkı. Silikonlu ve silikonsuz tipleri vardır; yanlış seçim krater ve iğne deliğine yol açar.İlgili ürün grubu: Boya ve Yapı Kimyasalları

Kristalize su geçirimsizlik katkısı

Betonun kılcal boşluklarında suyla reaksiyona girerek çözünmez kristaller oluşturan ve su geçişini kalıcı olarak azaltan katkı.İlgili ürün grubu: Beton Katkı Malzemeleri

O

Oksijen tutucu

Kazan besleme suyundaki çözünmüş oksijeni kimyasal olarak bağlayarak çukurcuk korozyonunu önleyen ürün (ör. sülfit, DEHA esaslı).İlgili ürün grubu: Su Şartlandırma Kimyasalları

owf (kumaş ağırlığı üzerinden)

“On weight of fabric”: kimyasal veya boyarmadde miktarının işlenen kumaş/elyaf ağırlığının yüzdesi olarak ifadesi.İlgili ürün grubu: Tekstil ve Deri Kimyasalları

P

Pasivasyon

Fosfat tabakasının gözeneklerini kapatan veya paslanmaz çelikte kromoksit tabakasını yenileyen, korozyon direncini artıran son işlem.İlgili ürün grubu: Metal Yüzey İşleme Kimyasalları

Pigment hacim konsantrasyonu (PHK / PVC)

Kuru boya filminde pigment ve dolgu hacminin toplam hacme oranı. Örtücülük, parlaklık ve dayanıklılığı belirleyen temel formülasyon parametresidir.İlgili ürün grubu: Boya ve Yapı Kimyasalları

Priz geciktirici

Çimentonun hidratasyonunu yavaşlatarak betonun işlenebilir kalma süresini uzatan katkı. Sıcak havada ve uzun taşıma mesafelerinde kullanılır.İlgili ürün grubu: Beton Katkı Malzemeleri

Priz hızlandırıcı

Hidratasyonu hızlandırarak erken dayanım kazandıran katkı. Soğuk hava betonu, prefabrik döngü süresinin kısaltılması ve hızlı kalıp sökme için kullanılır.İlgili ürün grubu: Beton Katkı Malzemeleri

R

Retenaj

Tabaklama sonrası derinin dolgunluk, tutum ve boyanabilirliğini iyileştirmek için uygulanan ikinci tabaklama adımı.İlgili ürün grubu: Tekstil ve Deri Kimyasalları

S

Silika kabuklaşması

Jeotermal akışkan soğudukça çözünürlüğü düşen silikanın boru, eşanjör ve reenjeksiyon hatlarında sert, zor temizlenen tabakalar oluşturması. Silika inhibitörleri ve doğru enjeksiyon noktasıyla kontrol edilir.İlgili ürün grubu: Korozyon İnhibitörleri

Süperakışkanlaştırıcı (PCE)

Polikarboksilat eter esaslı, yüksek oranda (%20–40) su azaltma sağlayan katkı. Kendiliğinden yerleşen beton, yüksek dayanımlı beton ve prefabrik üretimde kullanılır; kıvam koruma süresi formülasyona göre ayarlanır.İlgili ürün grubu: Beton Katkı Malzemeleri

Ş

Şelatlama ajanı

Kalsiyum, magnezyum ve demir gibi metal iyonlarını bağlayarak etkisiz hale getiren madde (EDTA, fosfonat vb.). Sert suyun kimyasal verimini düşürmesini önler.İlgili ürün grubu: Endüstriyel Kimyasallar

T

TDS ve SDS

TDS (Teknik Bilgi Formu) ürünün özelliklerini, kullanım ve dozaj bilgilerini; SDS (Güvenlik Bilgi Formu) tehlike, depolama, taşıma ve ilk yardım bilgilerini içerir. Biyopol her ürün için ikisini de sağlar.İlgili ürün grubu: Endüstriyel Kimyasallar

Tuz püskürtme testi

Boyalı veya kaplamalı metal parçaların korozyon direncini tuzlu sis ortamında (ISO 9227 / ASTM B117) ölçen hızlandırılmış dayanım testi; sonuç saat olarak ifade edilir.İlgili ürün grubu: Metal Yüzey İşleme Kimyasalları

V

VCI (buhar fazı korozyon inhibitörü)

Kapalı ambalaj içinde buharlaşarak metal yüzeyde koruyucu moleküler tabaka oluşturan inhibitör. Depolama ve ihracat sevkiyatında kalıntı bırakmadan koruma sağlar.İlgili ürün grubu: Korozyon İnhibitörleri

VOC (uçucu organik bileşik)

Ortam koşullarında buharlaşan organik maddeler; boya ve kaplamalarda yasal sınırlara tabidir, düşük VOC formülasyonlar su bazlı katkılarla desteklenir.İlgili ürün grubu: Boya ve Yapı Kimyasalları

Y

Yağ alma

Boya ve kaplama öncesi metal yüzeydeki işleme yağlarını, kirleri ve parmak izlerini alkali veya nötr temizleyicilerle uzaklaştırma adımı.İlgili ürün grubu: Metal Yüzey İşleme Kimyasalları

Yağlama (deri)

Tabaklanmış deri liflerinin arasına yağ emülsiyonu vererek deriye yumuşaklık, esneklik ve dolgunluk kazandıran işlem.İlgili ürün grubu: Tekstil ve Deri Kimyasalları

Yumuşatıcı

Kumaşa yumuşak tutum, kayganlık ve dikilebilirlik kazandıran bitim kimyasalı; silikon, katyonik ve noniyonik tipleri vardır.İlgili ürün grubu: Tekstil ve Deri Kimyasalları

Yüzey aktif madde (sürfaktan)

Yüzey gerilimini düşüren, ıslatma, emülsiyon, köpük ve temizleme işlevlerini sağlayan molekül. Anyonik, katyonik, noniyonik ve amfoterik olarak sınıflandırılır.İlgili ürün grubu: Endüstriyel Kimyasallar

Z

Zincir transfer ajanı

Büyüyen polimer zincirini sonlandırıp yeni zincir başlatarak molekül ağırlığını düşüren ve kontrol eden madde (ör. merkaptanlar).İlgili ürün grubu: Polimerizasyon Kimyasalları