Soğutma kulelerinde su şartlandırma: kireç, korozyon ve lejyonella
+

Kule eşanjörlerinde verim düşüyor, dolgularda tortu görünüyor ya da numune sonuçlarında bakteri sayısı artıyorsa, kule suyu üç sorundan biriyle ya da hepsiyle birden uğraşıyor demektir: kireç, korozyon ve biyolojik kirlilik. Üçü de aynı kökten beslenir: buharlaşan suyun geride bıraktığı mineraller. Önce bu döngünün nasıl işlediğine bakalım.

Bir soğutma kulesi ısıyı, suyun bir kısmını buharlaştırarak atmosfere verir. Buharlaşan su saftır; içindeki kalsiyum, magnezyum, silika ve klorür ise geride kalır. Kule çalıştıkça devre suyu her gün biraz daha “koyulaşır”. Doğru yönetilmediğinde bu üç sorun birbirini besler.

Kule suyu neden koyulaşır? Konsantrasyon döngüsü ve blöf

Devre suyundaki çözünmüş tuzların, besleme (make-up) suyundakine oranına konsantrasyon döngüsü denir. Tuz birikimini sınırlamak için devreden kontrollü olarak su atılır (blöf) ve yerine taze su eklenir. Kabaca besleme suyu ihtiyacı; buharlaşma, blöf ve sürüklenme kayıplarının toplamına eşittir.

Döngü sayısını yükseltmek su tasarrufu sağlar. Örneğin aynı soğutma yükünde 3 döngüden 6 döngüye çıkmak, besleme suyu ihtiyacını yaklaşık beşte bir azaltır. Ancak döngü arttıkça sertlik, alkalinite ve klorür de yoğunlaşır; kireç ve korozyon riski büyür. Pratikte birçok sistem için dört ile altı döngü arası iyi bir denge noktası kabul edilir. Sisteminiz için doğru hedefi besleme suyunun kimyası ve uygulanan şartlandırma programı belirler.

Kireç ve ısı transferi

Kalsiyum karbonatın çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır. Bu yüzden kireç en çok kondenser ve eşanjör yüzeyleri gibi en sıcak noktalarda birikir. İnce bir tabaka bile ısı transferini düşürür; kondenser basıncı ve enerji tüketimi artar, temizlik için duruş gerekir. Suyun kireç bırakma eğilimi, Langelier Doygunluk İndeksi (LSI) gibi göstergelerle önceden tahmin edilebilir.

Kontrol: Kireç önleyiciler (antiskalant) kristal oluşumunu geciktirir ve kristal yapısını bozarak yüzeye tutunmasını engeller. Dispersanlar askıdaki partikülleri dağınık tutar. pH ve döngü kontrolü programı tamamlar. Soğutma kuleleri için geliştirdiğimiz BiyoScale, bu ihtiyaca yönelik kireç önleyicimizdir.

Korozyon

Açık kulelerde su sürekli havayla temas ettiği için oksijence doygundur. Yüksek klorür ve sülfat, düşük pH ve sistemde karbon çelik, bakır alaşımları ve galvaniz gibi farklı metallerin bir arada bulunması korozyonu hızlandırır. Kireç ve biyofilm altında kalan bölgelerde görülen lokal (oyuk) korozyon, genel incelmeden daha tehlikelidir; boruyu fark edilmeden deler.

Kontrol: Korozyon inhibitörleri metal yüzeyinde koruyucu bir film oluşturur; bakır alaşımları için çoğu zaman ayrı bir koruma gerekir. Programın işe yarayıp yaramadığı korozyon kuponlarıyla ağırlık kaybı ölçülerek doğrulanır. Ayrıntılar için doğru korozyon inhibitörünü seçme rehberimize göz atabilirsiniz.

Biyolojik kirlilik ve lejyonella

Ilık, havalandırılan, güneş alan ve besin taşıyan kule suyu; bakteri, alg ve mantarlar için elverişli bir ortamdır. Mikroorganizmalar yüzeylerde biyofilm oluşturur. Biyofilm ısı transferini düşürür, dolgu malzemesini tıkar ve altında mikrobiyolojik etkili korozyona yol açar.

En önemli halk sağlığı riski Legionella bakterisidir. Dünya Sağlık Örgütü’nün lejyonella rehberine göre bu bakteri yaklaşık 25–45 °C arasında çoğalır ve en hızlı 32–42 °C aralığında ürer; bu, tipik bir soğutma kulesinin çalışma sıcaklığıdır. Kuleden çıkan su zerreciklerinin solunmasıyla lejyoner hastalığı bulaşabilir. Bu nedenle biyolojik kontrol, yalnızca verim değil insan sağlığı meselesidir.

Kontrol: Düzenli biyosit uygulaması, direnç gelişimini önlemek için oksitleyici ve oksitleyici olmayan biyositlerin dönüşümlü kullanımı, biyofilmin tutunmasını engelleyen dispersanlar, havuzun güneşten korunması, damla tutucuların bakımı ve suyun durgun kaldığı ölü hacimlerin giderilmesi. Soğutma suyunda mikrobiyal kontrol için BiyoCide ürünümüzü öneriyoruz.

Etkili bir program nasıl kurulur?

  1. Suyu tanıyın: Besleme ve devre suyunda sertlik, alkalinite, iletkenlik, silika, klorür ve pH.
  2. Sistemi tanıyın: Malzemeler, sıcaklıklar, debi, ölü bölgeler ve deşarj limitleri.
  3. Hedef döngüyü belirleyin: Blöfü iletkenlik kontrollü otomatik bir sisteme bağlayın.
  4. Kimyasalları birlikte tasarlayın: Kireç önleyici, korozyon inhibitörü ve biyosit birbiriyle uyumlu seçilmelidir.
  5. Ölçün ve kaydedin: İletkenlik, pH, korozyon kuponu, mikrobiyal sayım ve lejyonella analizi.

Sahada sık karşılaşılan hatalar: su tasarrufu için döngüyü su analizine bakmadan yükseltmek; blöf vanasını elle ve düzensiz açıp kapatmak; yalnızca kireç önleyici kullanıp biyolojik kontrolü ihmal etmek; yıllarca aynı biyositi kullanmak; uzun süre duran kuleyi dezenfeksiyon yapmadan yeniden devreye almak.

Sık sorulan sorular

Soğutma kulesi suyu ne sıklıkla analiz edilmeli?

İletkenlik ve pH gibi temel parametreler sürekli ya da günlük izlenmelidir. Ayrıntılı kimyasal analiz ve mikrobiyolojik sayımların sıklığı sistemin büyüklüğüne ve risk değerlendirmesine göre belirlenir. Lejyonella analizinde ilgili mevzuat esas alınır.

Kireç önleyici korozyonu da önler mi?

Her zaman değil. Bazı kireç önleyiciler sınırlı bir koruma sağlasa da karbon çelik ve özellikle bakır alaşımları için çoğu durumda ayrı bir korozyon inhibitörü gerekir. Doğru kombinasyonu su analizinize göre birlikte belirleyebiliriz.

Kapalı devre soğutma sistemlerinde de aynı kurallar geçerli mi?

Kapalı devrelerde buharlaşma ve oksijen girişi çok sınırlı olduğu için öncelik korozyon kontrolüdür. Kireç ve biyolojik risk daha düşüktür ama sıfır değildir; su kayıpları ve takviyeler mutlaka izlenmelidir.
Soğutma kulesi suyunu iyi yönetmek; su, enerji ve bakım maliyetlerini aynı anda düşürmenin en etkili yollarından biridir. Kireç, korozyon ve biyolojik kirlilik ayrı ayrı değil, tek bir programın parçaları olarak ele alınmalıdır.

İlgili ürünler: Su Şartlandırma Kimyasalları

Doğru ürünü birlikte seçelim. Tesisinize uygun çözüm, numune ve teknik bilgi föyü için bizimle iletişime geçin.